काठमाडौँ
विश्वव्यापी संकट वा सम्भावित विश्वयुद्धको अवस्थामा नेपालमा काम गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति शृङ्खलामा आउने अवरोधबाट कम प्रभावित हुने, डिजिटल वा अत्यावश्यक सेवामा आधारित रोजगारीमा ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ। प्रविधिको प्रयोग गरी नेपालमै बसेर अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहकसँग काम गर्नु वा कृषि, स्वास्थ्यजस्ता स्थानीय क्षेत्रमा संलग्न हुनु सबैभन्दा सुरक्षित विकल्प मानिन्छ।
नेपालमै बसेर विदेशी मुद्रामा आम्दानी गर्ने सबैभन्दा दिगो विकल्प हो। सूचना प्रविधि, वेब विकास, सामग्री लेखन, डिजिटल बजार प्रवर्द्धन, ग्राफिक डिजाइन तथा भर्चुअल सहायकजस्ता कामका अवसर अनलाइन प्लेटफर्ममार्फत पाइन्छन्। यसका लागि भरपर्दो इन्टरनेट, राम्रो ल्यापटप र डिजिटल सीप आवश्यक हुन्छ। भुक्तानी प्रायः अन्तर्राष्ट्रिय भुक्तानी प्रणाली वा बैंकमार्फत प्राप्त गर्न सकिन्छ।
डिजिटल स्वतन्त्र पेशा (फ्रिलान्सिङ) विश्वभर सेवा प्रदान गर्न सकिने भएकाले लचिलो विकल्प हो। डाटा प्रविष्टि, अनलाइन अध्यापन, सामाजिक सञ्जाल व्यवस्थापन, अनुवाद सेवा जस्ता कम सम्पर्क आवश्यक पर्ने क्षेत्रमा माग उच्च रहन्छ।
यदि डिजिटल काम सम्भव नभए कृषि, स्वास्थ्य तथा आधारभूत सेवामा ध्यान दिन सकिन्छ। नेपालको ठूलो जनसंख्या कृषि क्षेत्रमा निर्भर भएकाले खाद्य उत्पादन वा कृषि व्यवसाय तुलनात्मक रूपमा स्थिर विकल्प मानिन्छ। स्वास्थ्य क्षेत्रमा विशेषगरी सार्वजनिक स्वास्थ्य र समुदायस्तरको सेवामा जनशक्ति सधैं आवश्यक रहन्छ।
विदेशबाट फर्किएका व्यक्तिले त्यहाँ सिकेका कृषि, प्राविधिक वा व्यवसायिक सीप प्रयोग गरेर साना उद्यम सुरु गर्न सक्छन्, जसले स्थानीय रोजगारी सिर्जना गर्न पनि मद्दत पुर्याउँछ।
तयारीका लागि नयाँ सीप सिक्न अनलाइन तालिम लिनु, आफ्नो काम देखाउने डिजिटल पोर्टफोलियो तयार गर्नु, भरपर्दो तथा वैकल्पिक इन्टरनेट व्यवस्था गर्नु र सम्भावित आर्थिक समस्यालाई ध्यानमा राख्दै बचत बढाउनु अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ।
विश्वव्यापी द्वन्द्वले इन्धन, कच्चा पदार्थ वा आयातित वस्तुको अभाव सिर्जना गर्न सक्छ। साथै मुद्रास्फीति बढ्ने, विदेशी सहयोग घट्ने तथा बिजुली र इन्टरनेट सेवा अस्थिर हुने जोखिम पनि रहन्छ, विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा।
