हिजो आज भोलि

हिजो आज भोलि सन् १९६७ (वि.सं. २०२४) मा निर्माण भएको नेपाली चलचित्र हो। यो चलचित्र नेपालमा नै निर्माण गरिएको प्रारम्भिक चलचित्रहरूमध्ये एक हो र नेपाली चलचित्र इतिहासमा दोस्रो चलचित्रको रूपमा मान्यता प्राप्त छ। यस चलचित्रले नेपाली चलचित्र उद्योगमा कथानक (narrative) शैलीको शुरुवात गरेको मानिन्छ। निजी क्षेत्रबाट निर्माण भएको पहिलो चलचित्रको रूपमा यसले दर्शक र लगानीकर्ताको विश्वास जगाएको थियो।

चलचित्रको निर्माण नेपाल सरकारको सूचना विभाग तथा नेपाल चलचित्र संस्थानको सहकार्यमा गरिएको थियो। त्यतिबेला नेपालमा चलचित्र निर्माण प्राविधिक दृष्टिले सीमित भएको हुँदा सरकारी सहयोगले चलचित्रको गुणस्तर र वितरण दुवै सुनिश्चित गरेको थियो। यसले नेपाली चलचित्र उद्योगलाई प्रारम्भिक व्यावसायिक र सांस्कृतिक दृष्टिकोणबाट मजबुत बनाएको मानिन्छ।

“हिजो आज भोलि”को कथावस्तु जीवन र समाजको तीन चरण – अतीत, वर्तमान र भविष्य – मा आधारित छ। कथामा मुख्य पात्रले आफ्नो जीवनमा विभिन्न परिस्थितिसँग जुध्दै पारिवारिक र सामाजिक जिम्मेवारीहरूको सामना गर्छ। चलचित्रले दर्शकलाई अतीतको अनुभवबाट सिकाइ, वर्तमानको मूल्य र भविष्यको सम्भावनाप्रति चेतना दिने उद्देश्य राख्दछ।

चलचित्रमा पारिवारिक सम्बन्ध, समाज परिवर्तन र व्यक्तिगत जिम्मेवारीको विषयवस्तु प्राथमिक स्थानमा छ। कथाले नेपाली समाजमा समयको महत्व र बदलिँदो सोचलाई उजागर गर्दै जीवनका महत्वपूर्ण निर्णय र त्यसको परिणामलाई प्रस्तुत गर्छ। यसले दर्शकलाई आफ्नै जीवन र समाजसँग तुलना गरी सोच्न प्रेरित गरेको मानिन्छ।

चलचित्रमा प्रमुख कलाकारहरूमध्ये भुवन चन्द, शिव शंकर मानन्धर र बसुन्धरा भुसाल थिए। उनीहरूको अभिनयले कथालाई जीवन्त र प्रभावकारी बनाएको थियो। कलाकारहरूको प्राकृतिक प्रस्तुति र संवादले चलचित्रको कथावस्तुलाई दर्शकमाझ सजिलै पुर्‍याएको थियो।

निर्देशन हिरा सिंह खत्रीले गरेका थिए, जसले कथाको प्रवाह र दृश्य प्रस्तुतीकरणमा विशेष ध्यान दिएका थिए। निर्माणको लागि सूचना विभाग र नेपाल चलचित्र संस्थानको सहकार्यले प्राविधिक सहयोग, वितरण र प्रचार–प्रसारमा सहजीकरण प्रदान गरेको थियो। यसरी चलचित्रले नेपाली चलचित्र उद्योगमा गुणस्तरीय उत्पादनको उदाहरण प्रस्तुत गर्‍यो।

“हिजो आज भोलि” नेपाली चलचित्र उद्योगमा ऐतिहासिक महत्व बोकेको चलचित्र हो। यो नेपालको दोस्रो चलचित्र मात्र नभई निजी क्षेत्रबाट निर्माण गरिएको पहिलो कथानक चलचित्र हो। यसले नेपाली चलचित्र उद्योगको व्यावसायिक विकासका लागि आधार तयार गर्‍यो।

सांस्कृतिक दृष्टिले, चलचित्रले नेपाली समाज, परिवार र जीवनको वास्तविक चित्रण प्रस्तुत गर्‍यो। यसले आम जनता र आगामी फिल्मकर्मीहरूलाई प्रेरित गर्दै नेपाली चलचित्र निर्माणमा नयाँ मार्ग प्रशस्त गर्‍यो। आज पनि यस चलचित्रलाई नेपाली चलचित्र इतिहासको स्मरणीय कृतिका रूपमा सम्मान गरिन्छ।